- WPF to środowisko .NET UI dla Windows:Wektorowy, przyspieszany przez GPU i oparty na XAML.
- Dwie implementacje: .NET (open source) i .NET Framework 4; obie dostępne tylko w systemie Windows.
- Wiążący, poleceniaStyle i szablony umożliwiają tworzenie bogatych, łatwych w utrzymaniu interfejsów użytkownika zorientowanych na MVVM.
- Grafika 2D/3D, animacje, typografia, multimedia i interoperacyjność Win32/WinForms.
Windows Presentation Foundation (WPF) to platforma interfejsu użytkownika .NET do tworzenia nowoczesnych, skalowalnych i akcelerowanych sprzętowo aplikacji desktopowych Windows . Została zaprojektowana z myślą o wykorzystaniu Direct3D i obecnych procesorów graficznych, oferując silnik renderujący oparty na wektorach, responsywny design, animacje oraz wyraźne oddzielenie interfejsu od logiki dzięki językowi XAML i kodowi bazowemu.
Oprócz możliwości wizualnych, WPF integruje solidny model danych, style i szablony, polecenia, zaawansowaną obsługę tekstu oraz kompatybilność z multimediami, grafiką 2D/3D i wysokiej jakości typografią. Wszystko to uzupełniają dopracowane narzędzia w Visual Studio i Blend, ekosystem kontrolek zewnętrznych oraz możliwość współpracy z istniejącymi technologiami, takimi jak Windows Forms i Win32.
Czym jest WPF i jego implementacje
WPF to niezależny od rozdzielczości framework prezentacyjny, który renderuje interfejs za pomocą potoku grafiki wektorowej i stanowi integralną część platformy .NET. To niezależne od urządzenia podejście umożliwia tworzenie wyraźnych, skalowalnych interfejsów w różnych ustawieniach DPI , ułatwiając dostępność i jakość obrazu na dowolnym monitorze.
Istnieją dwie główne implementacje: wersja .NET (open source i hostowana w serwisie GitHub) oraz wersja .NET Framework 4 dostępna w systemie Windows. Wersja .NET działa wyłącznie w systemie Windows , mimo że .NET jest platformą wieloplatformową, a jej projektant XAML wymaga co najmniej programu Visual Studio 2019 16.8 (lub nowszych wersji, w zależności od wersji .NET). Wersja oparta na .NET Framework 4 jest obsługiwana przez programy Visual Studio 2017 i 2019 i jest dystrybuowana jako składnik samego systemu operacyjnego.
Migracja aplikacji z .NET Framework do .NET oferuje wyraźne korzyści: lepszą wydajność, nowe interfejsy API, najnowsze ulepszenia językowe, większą dostępność i niezawodność oraz zaktualizowane narzędzia. Jeśli utrzymujesz istniejącą bazę aplikacji .NET Framework, aktualizacja opłaca się pod względem produktywności i konserwacji w perspektywie średnioterminowej, szczególnie w scenariuszach biznesowych (LOB).
Historycznie, WPF był uwzględniany od czasów systemu Windows Vista i był również dostępny dla systemów Windows XP SP2 i Windows Server 2003, stając się referencyjną warstwą interfejsu użytkownika dla komputerów stacjonarnych w ekosystemie .NET. Na poziomie rodziny technologii, Silverlight był podzbiorem WPF ukierunkowanym na rozbudowane aplikacje internetowe i mobilne, dziedzicząc model XAML, choć bez obsługi 3D i z ograniczonym zakresem w porównaniu z WPF.
Renderowanie w WPF opiera się na Direct3D, co umożliwia tworzenie złożonej grafiki, spójne motywy i odciążenie procesora graficznego (GPU) w celu zmniejszenia obciążenia procesora. Nacisk na wektory zapobiega pikselizacji podczas skalowania i zapewnia płynne działanie, gdy tylko pozwala na to sprzęt.

XAML, kod źródłowy i model programowania
W WPF interfejs jest wyrażany za pomocą XAML (języka znaczników opartego na XML), a zachowanie jest implementowane za pomocą kodu zarządzanego (C# lub VB.NET) w klasach code-behind. Ten podział obowiązków zmniejsza koszty rozwoju i utrzymania oraz pozwala projektantom i programistom pracować równolegle, bez nakładania się na siebie.
Model programowania znajduje się w przestrzeni nazw System.Windows i opiera się na znanych koncepcjach (instancjacjach klas, właściwościach, metodach i zdarzeniach) oraz dwóch unikalnych filarach: właściwościach zależności i zdarzeniach kierowanych. Właściwości zależności umożliwiają wiązanie danych, style, animacje i dziedziczenie wartości; zdarzenia kierowane mogą być przesyłane przez drzewo wizualne, upraszczając zarządzanie złożonymi interakcjami.
Drzewo elementów generowane przez XAML definiuje przejrzystą hierarchię komponentów, a w czasie wykonywania framework konwertuje elementy i atrybuty na instancje rzeczywistych klas WPF. Na przykład element Window z atrybutem Title jest materializowany jako instancja klasy Window z ustawioną właściwością Title.
Połączenie między kodem XAML a kodem źródłowym jest deklarowane za pomocą `x:Class`, a metoda `InitializeComponent`, generowana w czasie kompilacji, wiąże interfejs użytkownika z klasą i rejestruje procedury obsługi zdarzeń. Gdy kontrolka deklaruje procedurę obsługi w XAML, system łączy zdarzenie (takie jak kliknięcie przycisku) z odpowiednią metodą w klasie częściowej.
WPF obsługuje również wzorce architektoniczne, takie jak MVVM, dzięki systemowi wiązania danych, poleceniom i kontekstowi danych. Zachęca to do testowania jednostkowego, ponownego wykorzystywania widoków i ścisłego rozdzielenia logiki widoku od logiki prezentacji.

Wprowadzanie, polecenia, sterowanie i układ
System wprowadzania danych WPF łączy zdarzenia bezpośrednie i kierowane dla tekstu, fokusa i wskaźnika , a także dodaje system poleceń, który oddziela akcję od gestu użytkownika. Dzięki temu to samo polecenie (Kopiuj, Wytnij, Wklej) można wywołać za pomocą skrótów klawiaturowych , menu lub przycisków bez powielania logiki.
W WPF kontrolka to dowolny element interfejsu użytkownika umieszczony w oknie lub na stronie o zdefiniowanym zachowaniu; framework zawiera szeroką gamę gotowych do użycia kontrolek. Przyspiesza to tworzenie rozbudowanych aplikacji bez konieczności budowania komponentów od podstaw.
Wbudowane elementy sterujące obejmują kategorie, takie jak przyciski, wyświetlanie danych, nawigacja, menu, wybór, wprowadzanie danych i inne. Poniżej znajdują się przykłady klas w każdej grupie:
- Guziki: Przycisk, przyciskPowtórz.
- Wyświetlanie danych: DataGrid, ListView, TreeView.
- Daty: Kalendarz, selektor dat.
- Okna dialogowe: Okno dialogowe OtwórzPlik, Okno dialogowe ZapiszPlik, Okno dialogowe Drukuj.
- Atrament cyfrowy: InkCanvas, InkPresenter.
- Dokumenty: DocumentViewer, FlowDocumentReader, FlowDocumentScrollViewer, FlowDocumentPageViewer, StickyNoteControl.
- Wprowadzanie tekstu: Pole tekstowe, pole tekstu bogatego, pole hasła.
- Design: Obramowanie, Płótno, Panel Dock, Siatka, Rozdzielacz Siatki, Widok Siatki, Panel, Panel Stosu, Panel Zawijający, Przeglądarka Przewijania, Pasek Przewijania, Pole Widoku, Wirtualizacja Panelu Stosu, Okno, Miniatura, Pole Grupy, Rozszerzacz, Separator, Uchwyt Zmiany Rozmiaru, Dekorator Punktora.
- Głoska bezdźwięczna: Obraz, MediaElement, SoundPlayerAction.
- Menu i bary: Menu, Menu kontekstowe, Pasek narzędzi, Pasek stanu, Pasek postępu.
- Nawigacja: Ramka, Strona, Okno Nawigacyjne, Hiperłącze, Kontrolka Tab.
- Wybór: Pole wyboru, przycisk opcji, pole kombi, pole listy, suwak.
- Informacje o użytkowniku: Etykieta, Blok tekstu, Podpowiedź, Okno podręczne, Dostęp do tekstu.
System układu jest fundamentalny: rozmieszcza elementy sterujące według rozmiaru i położenia w sposób względny, negocjując przestrzeń między elementami głównymi i drugorzędnymi, aby dostosować się do zmian rozmiaru okna i ekranu. Pozwala to uniknąć logiki zależnej od rozdzielczości i umożliwia responsywny interfejs użytkownika.
Panele układu obejmują najpopularniejsze wzorce: Canvas (pozycjonowanie bezwzględne), DockPanel (dokowanie do krawędzi), Grid (wiersze i kolumny), StackPanel (układanie w stosy poziome lub pionowe), VirtualizingStackPanel (wirtualizowane układanie w stosy) i WrapPanel (podział wiersza). Na przykład DockPanel umożliwia dokowanie elementów sterujących do krawędzi, a pozostałe elementy sterujące z łatwością wypełniają dostępną przestrzeń.

Łączenie danych, szablonów i zasobów
Powiązanie danych upraszcza synchronizację między obiektami a interfejsem użytkownika, eliminując konieczność ręcznego kopiowania wartości i ułatwiając propagację zmian. Klasa Binding łączy źródło i cel, a klasa DataContext umożliwia kontrolkom wyszukiwanie właściwości bez konieczności wyraźnego powiązania.
Linki deklaruje się za pomocą wyrażeń w XAML, a WPF oferuje walidację, sortowanie, filtrowanie i grupowanie kolekcji; obsługuje również szablony danych definiujące sposób wyświetlania każdego elementu. Dzięki tej architekturze złożone listy można wyświetlać w niestandardowych prezentacjach bez wpływu na wydajność.
WPF obsługuje różne tryby wiązania: pojedynczy, jednokierunkowy (odczyt) i dwukierunkowy (odczyt i zapis). W aplikacjach biznesowych łączenie tych trybów na listach i formularzach jest powszechną praktyką, aby ułatwić edycję i przeglądanie.
Oprócz obiektów i kolekcji .NET, zapytania LINQ (w tym LINQ to XML) mogą być łatwo wykorzystywane jako źródła danych. Silnik nie wymusza prezentacji; jest ona określana przez szablony danych, które można dostosować do każdego typu powiązanego obiektu.
Style umożliwiają standaryzację wyglądu: styl przypisuje właściwości do określonego typu lub instancji, centralizując kolory, czcionki i marginesy dla całej aplikacji. System zasobów ułatwia współdzielenie tych stylów i pędzli między kontrolkami i oknami.
Model zawartości definiuje, co może zawierać kontrolka z zawartością: proste kontrolki, takie jak TextBox, lub złożone kontrolki zawierające drzewa elementów, takie jak przyciski z wewnętrznymi układami lub obrazami. Ta elastyczność ułatwia tworzenie złożonych interfejsów bez konieczności tworzenia nowych kontrolek od podstaw.
Dzięki szablonom można zmieniać wygląd kontrolek bez zmiany ich działania: ControlTemplate umożliwia modyfikowanie wyglądu kontrolki, a DataTemplate ustala sposób wyświetlania danych na listach i siatkach.

Grafika, animacja, tekst i zaawansowana personalizacja
- System graficzny WPF zapewnia niezależność od urządzenia, precyzję współrzędnych i obsługę szerokich przestrzeni kolorów. Efektem są wyraźne interfejsy, precyzyjne transformacje i wysoka jakość odwzorowania kolorów.
- W wersji 2D zawiera gotowe kształty wektorowe, geometrie do tworzenia niestandardowych figur oraz szeroką paletę pędzli do gradientów, obrazów, rysunków i tekstur, a także obsługuje transformacje, takie jak obracanie, skalowanie lub pochylanie. Kształty te uczestniczą w procesie wprowadzania danych, otrzymują fokus i są integrowane z modelem wizualnym.
- W technologii 3D można integrować sceny z siatkami, materiałami i kamerami, a nawet wyświetlać zawartość 2D na powierzchniach 3D, aby uzyskać wciągające wrażenia i interaktywne sterowanie w przestrzeni. Mimo że w porównaniu z pełnym Direct3D obsługa 3D w WPF jest ograniczona, dobrze sprawdza się w interfejsach użytkownika, dokumentach i multimediach.
- Silnik animacji jest tymczasowy i niezależny od klatek, co pozwala na animowanie dowolnej właściwości zależności za pomocą klas takich jak DoubleAnimation lub ColorAnimation, zarządzanych za pomocą Storyboards. Można ją uruchomić za pomocą zdarzeń lub wyzwalaczy w języku XAML, co umożliwia tworzenie złożonych animacji przy użyciu niewielkiej ilości kodu.
- WPF natywnie obsługuje obrazy i wideo: formaty takie jak BMP, JPEG, PNG, TIFF, GIF, ikony i Windows Media Photo, a także WMV, MPEG i AVI, przy użyciu kodeków zainstalowanych w systemie.
- Pod względem typografii i tekstu, czcionka obsługuje technologię OpenType, a także oferuje udoskonalenia ClearType. Oferuje także sprzętowo przyspieszane renderowanie, zintegrowane z grafiką i animacjami, co zapewnia wysoką jakość czytania.
- Zmodernizowano efekty wizualne: BitmapEffects są przestarzałe, a od wersji .NET 3.5 SP1 Effect umożliwia stosowanie filtrów przyspieszanych przez GPU, takich jak BlurEffect i DropShadowEffect, a także niestandardowych efektów korzystających z shaderów.
- Tryb zachowany pozwala na rozbicie kontrolek na drzewa wizualne i efektywne zarządzanie aktualizacjami, wykorzystując przyspieszenie GPU. Przy ograniczonej liczbie urządzeń niektóre zalety ulegają osłabieniu, jednak platforma nadal działa dobrze.
- Współpraca WPF z innymi technologiami jest prosta: może hostować kontrolki WPF w aplikacjach Win32 i odwrotnie, ułatwiając stopniową migrację i ponowne wykorzystanie komponentów.
- Strategie dotyczące niestandardowych kontrolek obejmują UserControl, Control i FrameworkElement, w zależności od poziomu dostosowania i oddzielenia zachowania od wyglądu. Wyzwalacze umożliwiają zmianę stylów i szablonów w odpowiedzi na zdarzenia, bez modyfikowania podstawowego zachowania, co wzbogaca projekt wizualny.
- Ulepszono narzędzia programistyczne: Program Visual Studio oferuje projektanta XAML, debugowanie, profilowanie wydajności ze wsparciem technologii IntelliSense i funkcją podglądu, co przyspiesza tworzenie i dostrajanie złożonych interfejsów użytkownika.
- Zewnętrzny ekosystem obejmuje zaawansowane elementy sterujące od dostawców, takich jak Infragistics, Telerik i DevExpress, a także zasoby typu open source i projekty, takie jak Avalonia UI, które inspirują do stosowania wzorców międzyplatformowych.
- W przypadku aplikacji w systemie Windows, WPF łączy w sobie wydajność, nowoczesny design i elastyczną architekturę, co czyni go solidnym wyborem w porównaniu z alternatywami, takimi jak Windows Forms, aplikacje internetowe czy Java Swing.
Dzięki temu WPF ugruntował swoją pozycję jako potężna platforma do tworzenia aplikacji desktopowych z wysoce konfigurowalnymi interfejsami użytkownika, solidnymi modelami danych, zaawansowaną grafiką i obsługą multimediów. Korzystając z zasobów takich jak XAML, powiązania danych, style i szablony, można tworzyć spójne, dostępne i łatwe w utrzymaniu środowiska, wykorzystując akcelerację sprzętową i interoperacyjność z istniejącymi technologiami.

