Czym są pliki README i jak z nich prawidłowo korzystać

Ostatnia aktualizacja: 21/02/2026
Autor: Isaac
  • Plik README to główny dokument wyjaśniający, co zawiera projekt cyfrowy, do czego służy i jak go używać.
  • Plik jest zazwyczaj napisany w postaci zwykłego tekstu lub w formacie Markdown (README.md) i zawiera opis, instalację, sposób użycia, wymagania, licencję i dane kontaktowe.
  • W serwisie GitHub plik README jest wyświetlany na stronie głównej repozytorium i pełni funkcję wprowadzenia oraz podstawowego przewodnika dla użytkowników i osób współtworzących oprogramowanie.
  • Przejrzysty, kompletny i aktualny plik README ułatwia zrozumienie projektu, zmniejsza liczbę błędów i ułatwia współpracę nad każdym projektem.

Przykładowy plik README

Jeśli pracujesz z projektami cyfrowymi, prędzej czy później natkniesz się na plik o nazwie READMEChoć może się wydawać, że to prosty dokument tekstowy, jest on o wiele ważniejszy, niż się wydaje: to list motywacyjny do twojego projektu, pierwszy punkt wejścia dla każdego, kto chce wiedzieć, co zrobiłeś, jak tego użyć i czy warto poświęcić na to czas.

W świecie rozwoju oprogramowania, nauki o danych, a nawet w pracy akademickiej i projektach zespołowych, README dobrze napisane Oszczędza Twój czas, zapobiega błędom i ułatwia innym (a nawet Tobie za kilka miesięcy) szybkie zrozumienie celu projektu. Przyjrzyjmy się bliżej, czym są pliki README, do czego służą, co powinny zawierać i jak najlepiej je wykorzystać.

Czym właściwie jest plik README?

Plik README to dokument tekstowy towarzyszący projektowi cyfrowemu Jego głównym celem jest jasne wyjaśnienie, co zawiera projekt, do czego służy i jak go używać. Dosłownie przetłumaczone, brzmiałoby to mniej więcej tak: „przeczytaj mnie” i właśnie taka jest jego funkcja: być pierwszą rzeczą, którą ktoś czyta po otwarciu repozytorium, folderu danych lub pakietu oprogramowania.

Ten typ pliku można zapisać w różnych formatach formaty tekstu:z klasyki readme.txt (zwykły tekst) do przeczytaj mnie.doc, przeczytaj mnie.1st lub mniej powszechne rozszerzenia, takie jak . MeKonkretny format jest zazwyczaj dostosowywany do system operacyjny i program, za pomocą którego będzie on wyświetlanytak aby każdy użytkownik mógł otworzyć i odczytać plik bez żadnych komplikacji.

Obecnie, szczególnie w projektach oprogramowania i repozytoriach kodu, najpopularniejszym formatem jest README.mdRozszerzenie .md oznacza, że ​​plik jest zapisany w Obniżka cenHTML to bardzo prosty język znaczników, który pozwala na konwersję tekstu do HTML przy użyciu zaledwie kilku symboli formatujących. Ułatwia to formatowanie treści. łatwe do odczytania zarówno w formie surowej, jak i renderowanej w siecioprócz umożliwienia dodawania tytułów, list, linków, tabel, obrazów i innych elementów bez żadnych komplikacji.

Dobrze skonstruowany plik README oferuje użytkownikowi lub współautorowi: kompletne i zrozumiałe podsumowanie projektuNie jest to dokument wyczerpujący, lecz praktyczny przewodnik: co projekt robi, dlaczego jest przydatny, jak zacząć z niego korzystać i gdzie w razie potrzeby znaleźć więcej informacji.

W obszarze danych, na przykład w repozytoriach zbiorów danych, bardzo często zdarza się, że plik README (czasami w formacie) jest readme.txt) zbierać Informacje ogólne, autorstwo, słowa kluczowe, zasięg geograficzny i czasowy, licencja użytkowania i metodologia wykorzystywane do generowania lub gromadzenia danych, a także Zalecane oprogramowanie do pracy z nimi.

Plik README w projekcie oprogramowania

Krótka historia i standardowe zastosowanie plików README

Choć dziś kojarzymy je głównie z platformami takimi jak GitHub, praktyka dołączania pliku README do pakietów oprogramowania pochodzi z dekady temuIstnieją udokumentowane przykłady sięgające połowa lat 70., gdy programy były już dystrybuowane z małym dokumentem wyjaśniającym ich zawartość i zastosowanie.

Z czasem praktyka ta tak się utrwaliła, że ​​w Standardy kodowania GNU (Standardy kodowania GNU) plik README jest uważany za wymaganieStandardy te wywarły ogromny wpływ na ekosystem wolnego oprogramowania i przyczyniły się do tego, że plik README stał się niemal obowiązkowy w każdym poważnym pakiecie oprogramowania.

Kiedy sieć stała się standardowa platforma do dystrybucji oprogramowaniaWiele projektów zaczęło przenosić część informacji, które wcześniej znajdowały się w pliku README (podręczniki, licencje, wiadomości itp.) na strony internetowe, wiki lub pakiet tarball z kodem źródłowymMimo to plik README nigdy nie zniknął: w wielu przypadkach pozostał jako podsumowanie lokalnechoć czasami pozostawała nieco niekompletna w porównaniu z dokumentacją dostępną w Internecie.

Popularność platform takich jak GitHub Wysiłki bardziej doświadczonych społeczności wolnego oprogramowania sprawiły, że pliki README znów znalazły się na pierwszym planie. Na przykład w serwisie GitHub, jeśli repozytorium zawiera plik README w katalogu głównym, system automatycznie go doda. Automatycznie konwertuje do formatu HTML i wyświetla go na stronie głównej projektu, więc to jest pierwsza rzecz, którą widzisz po wejściu.

Ponadto pojęcie „pliku readme” jest czasami używane w ogólny Odnosi się do dowolnego krótkiego dokumentu objaśniającego zawartość folderu lub projektu, nawet jeśli plik nie nosi dokładnej nazwy README. Wiele projektów wolnego oprogramowania udostępnia standardowy zestaw plików wraz z plikiem README, z których każdy ma jasno zdefiniowaną funkcję.

Typowe pliki dołączone do pliku README

W projektach, które spełniają standardy takie jak: Standardy Gnits lub wygenerowane za pomocą narzędzi takich jak Narzędzia GNU AutotoolsOprócz głównego pliku README, często można znaleźć inne pliki tekstowe, które uzupełniają informacje o projekcie. Do najpopularniejszych należą:

  • README:ogólne informacje o projekcie, celu i ogólnej wizji.
  • AUTORSKI:lista głównych autorów lub współpracowników.
  • DZIĘKI:podziękowania dla osób lub instytucji, które pomogły.
  • CHANGELOG:szczegółowy dziennik zmian, przeznaczony głównie dla programistów.
  • AKTUALNOŚCI:bardziej zwięzły i zrozumiały dziennik zmian dla użytkowników końcowych.
  • INSTALL: szczegółowe instrukcje instalacji i wymagania techniczne.
  • KOPIOWANIE / LICENCJA:tekst licencji oprogramowania na użytkowanie i dystrybucję.
  • ROBAKIZnane błędy i sposoby ich prawidłowego zgłaszania.
  • FAQ Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi na nie.
  • WSZYSTKO:lista oczekujących zadań i planowanych ulepszeń.
  Jak włączyć i skonfigurować funkcję Storage Sense w systemie Windows 11

Wszystkie te dokumenty wraz z plikiem README tworzą szkielet podstawowej dokumentacji wielu pakietów. W niektórych przypadkach część tych informacji jest duplikowana zarówno w repozytorium, jak i na stronie internetowej projektu, aby ułatwić dostęp z różnych kanałów.

Rola pliku README na platformie GitHub i podobnych

W serwisie GitHub plik README odgrywa szczególnie ważną rolę. Na początek zazwyczaj jest to pierwsza rzecz, jaką ktokolwiek widzi która odwiedza Twoje repozytoriumJeśli plik jest dobrze przygotowany, po kilku sekundach będzie jasne, co robi projekt, dlaczego może być interesujący, jak go uruchomić i kto za nim stoi.

GitHub automatycznie rozpoznaje plik README po umieszczeniu go w określonych lokalizacjach repozytorium. Jeśli umieścisz go w folderze .github, W katalog główny lub w folderze docsplatforma to wykrywa i eksponuje się w widocznym miejscu dla odwiedzających. Jeśli istnieje wiele plików README, GitHub postępuje zgodnie z kolejność priorytetów:pierwsze wyszukiwanie w .github, następnie u nasady i na końcu u nasady docs.

Ponadto, jeśli utworzysz publiczne repozytorium, którego nazwa dokładnie odpowiada Twojej nazwa użytkownika A jeśli dodasz plik README do katalogu głównego, plik ten automatycznie stanie się plikiem README. Profil READMEJest on wyświetlany na Twojej stronie użytkownika i umożliwia utworzenie niestandardowej sekcji prezentacji przy użyciu GitHub Flavored Markdown.

Gdy plik README (lub dowolny plik .md) jest wyświetlany w serwisie GitHub, platforma automatycznie generuje Spis treści na podstawie tytułów dokumentów. Możesz wyświetlić ten indeks, klikając ikonę „Zarys”, co znacznie ułatwia nawigację po długich plikach README z wieloma sekcjami.

GitHub umożliwia również link bezpośrednio do konkretnych sekcjiKażdy nagłówek automatycznie generuje kotwicę; wystarczy najechać kursorem na tytuł, aby wyświetlić ikonę linku. Pozwala to udostępniać adresy URL prowadzące bezpośrednio do konkretnej sekcji pliku README, którą chcesz wyróżnić (na przykład sekcji instalacji lub wkładu).

Istnieje jeden ważny szczegół praktyczny: ze względów wydajnościowych, jeśli plik README przekracza 500 KiB rozmiaru, GitHub obetnie zawartość Od tego momentu w widoku renderowanym. Dlatego zaleca się zarezerwowanie pliku README dla istotnych informacji i przeniesienie dłuższych samouczków lub instrukcji do wiki lub osobnej dokumentacji.

Format i linki w pliku README

Aby plik README był łatwy w utrzymaniu i dobrze działał zarówno na GitHubie, jak i lokalnych klonach, zaleca się użycie linki względne i ścieżki do obrazów w odniesieniu do pliku, w którym się znajdują. Na przykład, jeśli masz plik README w katalogu głównym, a dokument docs/CONTRIBUTING.mdLink w pliku README wyglądałby mniej więcej tak: (docs/CONTRIBUTING.md).

Ten typ łącza względnego oznacza, że ​​podczas przełączania gałęzi lub klonowania repozytorium, trasy nadal działają poprawnie bez konieczności ich modyfikowania. GitHub wewnętrznie przekształca te ścieżki, aby wskazywały na poprawną wersję pliku na podstawie wyświetlanej gałęzi. Ścieżki zaczynające się od /które są interpretowane w odniesieniu do katalogu głównego repozytorium, a także operatorzy powszechnie używani, tacy jak ./ o ../.

Ważne jest, aby plik tekst linku Link powinien pozostać w jednym wierszu, ponieważ jego podział na kilka wierszy może spowodować nieprawidłowe działanie. Unikaj również linków bezwzględnych do plików w wewnętrznym repozytorium, ponieważ mogą one zostać uszkodzone w przypadku zmiany adresu URL lub utworzenia forka.

Jeśli chodzi o zakres dokumentu, warto pamiętać, że plik README powinien zawierać wyłącznie: podstawowe informacje, od których należy zacząć korzystać i które należy wykorzystać do projektu. W przypadku obszernej dokumentacji (podręczników użytkownika, kompletnych przewodników API itp.) wygodniej jest użyć wiki lub osobnego systemu dokumentacji, łączącego go z samym plikiem README.

Jaki jest właściwy cel pliku README?

Poza teorią plik README w praktyce funkcjonuje jako początkowy przewodnik i punkt odniesieniaNie ma on na celu zastąpienia obszernej dokumentacji formalnej, lecz raczej zapewnienie uporządkowanego i praktycznego wyjaśnienia najważniejszych aspektów projektu.

Do jego najczęstszych zastosowań należą: wyjaśnić cel projektu, opisz, jakie dane lub pliki zawiera, wskaż, jak rozpocząć jego używanie oraz określ kluczowe wymagania techniczne i unikaj błędów spowodowanych niewłaściwym użytkowaniemGdy wielu użytkowników pracuje nad tym samym kodem lub danymi, przejrzysty plik README pozwala uniknąć powtarzających się pytań.

W projektach współdzielonych, zwłaszcza w dużych zespołach lub społecznościach open source, plik README jest niemal komponent infrastruktury komunikacyjnejSłuży do dostosowania oczekiwań, wskazania poziomu dojrzałości projektu, zdefiniowania sposobu wkładu oraz wyjaśnienia, jakie wsparcie jest oferowane (jeśli w ogóle).

  AirPods i pliki: zdjęcia, modele 3D i ukryte funkcje

Nawet w przypadku projektów osobistych, nawet jeśli będziesz nad nimi pracować tylko Ty, dobrze napisany plik README działa jako pamięć długoterminowaZ biegiem czasu łatwo jest zapomnieć o decyzjach, zależnościach i krokach instalacji. Posiadanie dokumentacji pozwala uniknąć konieczności „ponownego odkrywania” własnego projektu wiele miesięcy później.

Dlatego plik README nie jest tylko formalnością: jest to praktyczne narzędzie, które usprawnia organizacja, komunikacja i łatwość utrzymania każdego typu projektu cyfrowego.

Kiedy warto utworzyć plik README?

Krótka odpowiedź jest taka, że ​​dobrym pomysłem będzie utworzenie pliku README. zawsze, gdy istnieje projekt, który ma być używany, przeglądany lub konserwowany przez kogoś innego niż pierwotny twórca… i dotyczy to również ciebie w przyszłości. Nie musi to być ogromne repozytorium open source: wystarczy, że będzie miało pewną złożoność lub że treść będzie budzić wątpliwości.

Oto kilka przykładów, w których plik README jest szczególnie przydatny: projekty internetowe lub programistycznegdzie wskazane jest wyjaśnienie wymagań, procesów programistycznych, poleceń startowych i środowiska wykonawczego. Jest to również bardzo interesujące w foldery z ważnymi danymiaby wyjaśnić, co przedstawiają te dane, jakie jest ich pochodzenie i możliwe ograniczenia.

Inne typowe konteksty to: strony internetowe hostowane na hostinguktóre często zawierają plik README z instrukcjami wdrażania lub prace naukowe i techniczne, w którym plik README może opisywać skrypty, eksperymenty, wersje użytych narzędzi lub sposób uzyskiwania wyników.

En projekty współpracyNiezależnie od tego, czy jest to dokument wewnętrzny, czy publiczny, README jest niemal obowiązkowy. Ułatwia on nowym osobom dołączenie do projektu i służy jako wspólny punkt odniesienia, który pozwala zachować spójne standardy użytkowania i wkładu wszystkich interesariuszy.

Jakie informacje powinien zawierać dobry plik README?

Skuteczny plik README nie musi być długi, ale musi być dobrze zorganizowane i bardzo przejrzysteIstnieje kilka podstawowych informacji, które powinny być zawarte niemal zawsze, oraz inna opcjonalna treść, która w zależności od rodzaju projektu dodaje mu dużej wartości.

Co najmniej większość dobrze udokumentowanych repozytoriów i pakietów zawiera: nazwa projektu, krótki opis celu, podsumowanie zawartości repozytorium, Instrukcja użytkowania i instalacji i wymagania podstawowe (zależności, minimalna wersja językowa, system operacyjny itp.).

Zdecydowanie zaleca się również dodanie kilku metoda kontaktu lub wsparciaNawet jeśli jest to tylko wiadomość e-mail lub link do sekcji „Problemy” w repozytorium, informacje te pomogą każdemu, kto napotka problemy, gdzie i jak je zgłosić, zamiast pozostawiać osobę zagubioną i niepewną, z kim się skontaktować.

Oprócz podstawowych informacji często pomocne jest uwzględnienie informacji o data utworzenia lub wersja aktualne, lista autorów lub stron odpowiedzialnych, użyj licencji oraz wszelkie istotne uwagi dotyczące wykorzystania danych lub kodu (na przykład czy jest to wersja eksperymentalna lub nie nadaje się do produkcji).

Kolejność wpływa również na czytelność: najważniejsze informacje (czym jest projekt, do czego służy, jak jest wykorzystywany) powinny pojawiać się jako pierwsze. na początku dokumentuPozostawiając drugorzędne szczegóły, rozszerzone napisy końcowe lub historyczne notatki na później. W ten sposób osoba przeglądająca stronę może szybko zorientować się w sytuacji.

Typowa zawartość pliku README w oprogramowaniu

W projektach programistycznych pliki README często idą o krok dalej i zawierają kilka dodatkowych bloków tematycznych. W wielu przypadkach plik zawiera krótkie podsumowanie instrukcje konfiguracji, instrukcje instalacji, podstawowe instrukcje użytkowania, plik manifestu (wyjaśnij, do czego służy każdy ważny folder) i podsumowanie licencji.

Często uwzględnia się również sekcję z informacje o deweloperze lub zespole, możliwe sposoby wniesienia wkładu do projektu, lista znanych błędów oraz krótki przewodnik rozwiązywania typowych problemów. Wszystko to pomaga każdemu odwiedzającemu repozytorium… globalna i praktyczna wizja bez konieczności szukania gdzie indziej.

W niektórych przypadkach plik README może zawierać mały Dziennik zmian lub wskazywać na zewnętrzny plik CHANGELOG. Często umieszcza się również sekcję „Aktualności” lub „Co nowego”, w której wyróżnione są istotne zmiany między wersjami, zwłaszcza gdy grupą docelową są użytkownicy końcowi, a nie programiści.

W kontekście repozytoriów akademickich lub danych, oprócz opisu treści, wiele szablonów zaleca opisanie metodologia zbierania lub generowania danychuwzględnionych zmiennych, zakresu czasowego i geograficznego informacji oraz wszelkich istotnych ograniczeń dotyczących wykorzystania lub interpretacji.

Plik README jako narzędzie komunikacji w serwisie GitHub

Po przesłaniu projektu do serwisu GitHub plik README staje się nie tylko dokumentacją, ale także element komunikacji i prezentacjiW rzeczywistości sama platforma zaleca dodanie pliku README do każdego publicznego repozytorium, aby ułatwić użytkownikom szybkie zrozumienie, na czym polega projekt.

Aby to wyjaśnić, możesz użyć pliku README co robi projektDlaczego może być przydatne, jak zacząć (na przykład z sekcją „Wprowadzenie”), gdzie uzyskać pomoc (problemy, fora, czat itp.) oraz kto aktywnie opiekuje się kodem. Wszystko to wpływa na postrzeganą jakość i zaufanie, jakie generuje repozytorium.

  Jak zapobiec automatycznemu pobieraniu obrazów zewnętrznych przez program Outlook

W wielu przypadkach programiści używają swoich repozytoriów GitHub jako profesjonalne portfolioW tym kontekście dobrze przygotowane pliki README odgrywają ogromną rolę: pozwalają rekruterom i innym zainteresowanym stronom na pierwszy rzut oka zapoznać się z zakresem projektu, wykorzystanymi technologiami i metodami pracy autora.

Jeśli Twoim celem nie jest pozyskiwanie wkładów ani promowanie repozytorium (na przykład, jeśli jest to projekt prywatny lub ściśle wewnętrzny), szczegółowy plik README nie jest obowiązkowy. Mimo to zazwyczaj praktyczne jest utrzymanie co najmniej jednego minimalna podstawowa dokumentacja do użytku osobistego i zespołowego.

GitHub oferuje również kilka specjalistycznych narzędzi związanych z plikiem README: automatycznie generuje indeks, obsługuje odznaki i ikony oraz umożliwia wstawianie obrazów, plików GIF lub filmów prezentujących projekt. Wszystkie te elementy, odpowiednio wykorzystane, mogą zwiększyć skuteczność pliku README. bardziej atrakcyjne i łatwiejsze w nawigacji.

Jak ustrukturyzować i ulepszyć plik README

Analizując popularne repozytoria (na przykład projekty dużych organizacji technologicznych lub agencji kosmicznych), można zauważyć, że ich pliki README zwykle współdzielą szereg wspólne wzorychociaż każdy projekt zachowuje swoją własną tożsamość wizualną i merytoryczną.

Często można znaleźć wyraźny tytuł i możliwe zdjęcie na okładce (takich jak logo lub baner projektu), a następnie kilka odznak podsumowujących status projektu, licencję, bieżącą wersję lub status testowania. Następnie zazwyczaj pojawia się opis projektu, sekcję dotyczącą statusu (stabilny, w trakcie rozwoju, eksperymentalny itp.) oraz sekcję zawierającą demonstracje lub zrzuty ekranu.

Bardzo często można znaleźć blok z dostęp do projektu (linki do wdrożonej wersji, dokumentacji i opublikowanych pakietów), lista użytych technologii, sekcje poświęcone współpracownikom, deweloperom i oczywiście licencjaDzięki tym elementom plik README może pełnić funkcję zarówno szybkiego przewodnika dla użytkowników, jak i wizytówki dla potencjalnych współautorów.

Jeśli chodzi o projekt, mimo że mówimy o pliku tekstowym, jest dużo miejsca, aby uczynić go bardziej czytelnym: używaj dobrze ustrukturyzowanych nagłówków, list uporządkowanych i nieuporządkowanych, tabel, gdzie to właściwe, i Pogrubiony tekst podkreślający kluczowe ideeW Markdown możesz także wstawiać obrazy, pliki GIF i małe ozdoby (np. emoji), aby uczynić go bardziej przyjaznym dla użytkownika, zawsze mając na uwadze jego przejrzystość.

Mało omawianą sztuczką jest to, aby zawsze pisać z myślą o kimś, kto Nie wie absolutnie nic o tym projekcie.Oznacza to unikanie założeń dotyczących wcześniejszej wiedzy, używanie jasnego i bezpośredniego języka oraz wyjaśnianie terminów technicznych przy pierwszym ich pojawieniu się. I oczywiście aktualizowanie pliku README za każdym razem, gdy w projekcie nastąpi jakaś istotna zmiana.

Licencja, wkład i autorstwo

W projektach open source szczególnie ważna jest sekcja README poświęcona licencjaOpublikowanie kodu w publicznym repozytorium nie oznacza automatycznie, że oprogramowanie staje się wolne. Konieczne jest wyraźne określenie warunków, na jakich może być ono uznane za wolne. do wykorzystania, modyfikacji i redystrybucji.

Najczęstszą praktyką jest korzystanie z powszechnie znanych licencji (MIT, Apache, GPL, Creative Commons dla dokumentacji itp.) i linkowanie pliku README do pliku LICENSE lub COPYING w repozytorium. W ten sposób każdy zainteresowany od razu wie, co może zrobić z kodem i jakie ma obowiązki (na przykład uznanie autorstwa, udostępnianie na tych samych warunkach, ograniczenia odpowiedzialności itp.).

Kolejnym kluczowym blokiem w dojrzałym pliku README jest przewodnik po wkładzieW tej sekcji wyjaśniono, jak inni mogą wnieść swój wkład w projekt: wytyczne dotyczące stylu, proces przesyłania żądań ściągnięcia (pull request), sposób zgłaszania błędów, rodzaje akceptowanych wkładów oraz miejsca koordynacji prac. Czasami te informacje znajdują się w osobnym pliku CONTRIBUTING.md, do którego link znajduje się w pliku README.

Dobrą praktyką jest również uwidocznienie osoby wnoszące wkład i deweloperzyNiektóre projekty zawierają tabele z awatarami i nazwami powiązanymi z profilami, podczas gdy inne po prostu wymieniają głównych użytkowników. Ten gest nie tylko potwierdza pracę, ale także ułatwia bezpośredni kontakt, jeśli ktoś chce porozmawiać z konkretnym członkiem zespołu.

Na koniec warto poświęcić kilka linijek wyjaśnieniu jak uzyskać pomoc Jakie kanały są dostępne: zgłoszenia na GitHubie, fora, listy mailingowe, czaty itp. Jeśli projekt nie oferuje oficjalnego wsparcia, warto to wyraźnie zaznaczyć, aby uniknąć nieporozumień.

Biorąc pod uwagę powyższe, plik README staje się centralnym elementem każdego projektu cyfrowego: Wyjaśnia, czym jest, jak działa, kto je konserwuje i w jakich warunkach można go używać.Dbanie o swoje treści i ich aktualizowanie to niewielka inwestycja, która ma duży wpływ na to, jak inni ludzie odbierają i wykorzystują Twoją twórczość.

Jak pisać dokumentację techniczną oprogramowania
Podobne artykuł:
Jak pisać użyteczną i łatwą w utrzymaniu dokumentację techniczną oprogramowania